باشگاه در و پنجره و نما: هجدهمین نمایشگاه بینالمللی در و پنجره و صنایع وابسته از ۳۰ تیر تا ۲ مرداد ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی تهران برگزار شد. نمایشگاهی که سالها مهمترین گردهمایی صنعت در و پنجره کشور به شمار میرفت، اما امسال بیش از هر چیز، تصویری روشن از شرایط اقتصادی حاکم بر این صنعت را به نمایش گذاشت.
نمایشگاه امسال تنها در دو سالن میلاد (31A و 31B ) و ۳۸ برگزار شد؛ در حالی که در سالهای پررونق، این رویداد چندین سالن نمایشگاهی را به خود اختصاص میداد. اما آنچه بیش از وسعت نمایشگاه جلب توجه میکرد، روند کاهش مشارکت شرکتها بود.
آمارها بهخوبی این تغییر را نشان میدهد. در هجدهمین دوره نمایشگاه، ۶۱ شرکت حضور داشتند. این در حالی است که در دوره هفدهم (۱۴۰۴) تعداد شرکتکنندگان ۷۲ شرکت بود و یک سال پیش از آن، در دوره شانزدهم (۱۴۰۳)، ۱۵۰ شرکت در نمایشگاه حضور داشتند.
کاهش تعداد شرکتها از ۱۵۰ شرکت به ۶۱ شرکت طی دو سال، تنها یک آمار نیست؛ این اعداد، روایتگر شرایطی هستند که امروز صنعت در و پنجره با آن روبهروست. هر شرکتی که امسال در نمایشگاه حضور نداشت، میتواند نشانهای از سرمایهگذاریهای متوقفشده، پروژههای نیمهتمام، کاهش تولید یا تصمیم برای صبر کردن تا روشنتر شدن آینده باشد.
در گفتوگو با مدیران شرکتها، تولیدکنندگان، تأمینکنندگان و سازندگان در و پنجره، مجموعهای از عوامل بهعنوان مهمترین چالشهای امروز صنعت مطرح میشد؛ رکود بازار ساختوساز، کاهش قدرت خرید مشتریان، افزایش قیمت مواد اولیه، محدود شدن نقدینگی، دشواری وصول مطالبات، حذف تدریجی معاملات اعتباری، کاهش پذیرش چکهای مدتدار و افت حجم سفارشها.
در کنار این مشکلات، بسیاری از فعالان صنعت به تأثیر تحولات منطقهای نیز اشاره میکردند. جنگهای اخیر، نااطمینانی نسبت به آینده، نگرانی از اختلال در مسیرهای تجاری، مسائل مرتبط با تنگه هرمز، دشواری واردات مواد اولیه و تجهیزات و همچنین محدودیتها و تأخیر در تخصیص ارز، از جمله موضوعاتی بود که در بسیاری از گفتوگوها تکرار میشد. برای بسیاری از مدیران، مشکل تنها افزایش هزینهها نبود؛ بلکه نبود امکان برنامهریزی برای آینده، به دغدغهای جدیتر تبدیل شده بود.
با وجود این شرایط، نمایشگاه امسال خالی از نوآوری نبود. تعدادی از شرکتهای سازنده ماشینآلات، نسل جدید تجهیزات تولید را معرفی کردند و برخی تولیدکنندگان در و پنجره نیز سیستمها و محصولات جدید خود را به نمایش گذاشتند. در بخش ماشینآلات، شرکتهایی مانند آذرماشین ایرانیان، تلاش ماشین فرتاک (مکاکو) و رسا نوین پویش جوان آخرین دستاوردهای خود را ارائه کردند. در حوزه پروفیلهای UPVC نیز شرکتهایی همچون آرتا پروفیل پیشرو صنعت جهان (شفر) و البرز فراز آپادانا حضور داشتند و در بخش آلومینیوم، شرکتهایی مانند مجتمع آلومینیوم حکمتی، آلومینیوم کوپال اصفهان، آلومینیوم پیشرو صنعت اراک، آکپا ایران کیش و آگرین آلیاژ ماد محصولات و توانمندیهای خود را معرفی کردند.
این موضوع نشان میداد که صنعت ازنظر دانش فنی و توان مهندسی همچنان زنده است، اما مشکل امروز، کمبود فناوری یا نوآوری نیست؛ بلکه نبود بازاری است که بتواند از این ظرفیت استفاده کند.
یکی از نکاتی که تقریباً همه مدیران شرکتها بر آن اتفاق نظر داشتند، تغییر هدف بنگاههای اقتصادی بود. اگر در سالهای گذشته شرکتها برای افزایش فروش و توسعه بازار برنامهریزی میکردند، امروز اولویت بسیاری از آنها حفظ بقا است. یکی از مدیران حاضر در نمایشگاه جملهای گفت که شاید خلاصه حالوهوای این دوره باشد:
«دیگر کسی به دنبال سود نیست؛ همه تلاش میکنند کسبوکارشان را حفظ کنند.»
این جمله، شاید دقیقترین توصیف از وضعیت امروز صنعت باشد. بسیاری از تولیدکنندگان ترجیح میدهند سود کمتری کسب کنند، اما کارخانه را فعال نگه دارند، نیروی انسانی خود را حفظ کنند و از خروج از بازار جلوگیری کنند.
کاهش حضور شرکتها و کمتر بودن تعداد بازدیدکنندگان نیز تنها دغدغه غرفهداران نبود. به نظر میرسید برگزارکنندگان نمایشگاه نیز انتظار مشارکت گستردهتر و استقبال بیشتری را داشتند. هرچند نمایشگاه با نظم مناسب برگزار شد، اما تعداد شرکتکنندگان و میزان مراجعه بازدیدکنندگان، کمتر از آن چیزی بود که بسیاری از فعالان صنعت و برگزارکنندگان برای این رویداد پیشبینی میکردند.
هجدهمین نمایشگاه بینالمللی در و پنجره و صنایع وابسته، بیش از آنکه نمایشگاهی برای رونمایی از محصولات باشد، به آیینهای از وضعیت امروز صنعت تبدیل شد؛ صنعتی که هنوز از دانش، تجربه، فناوری و نیروی انسانی توانمند برخوردار است، اما برای بازگشت به مسیر رشد، بیش از هر چیز به ثبات اقتصادی، رونق ساختوساز، سیاستگذاری قابل پیشبینی و بازگشت اعتماد به فضای کسبوکار نیاز دارد.
«حال هیچکس خوب نبود» فقط یک تیتر نیست؛ خلاصه روایتی است از نمایشگاهی که در آن، رکود و جنگ بر بازار سایه انداخته بود، اما در میان همه این نگرانیها، هنوز ارادهای برای ادامهدادن دیده میشد.
